Diller          Kamus-ı Türki (1901)          Türkçe sözlük (1969)
Türkçe         11.000   % 38                       17.500  %63
Arapça         13.000   % 45                       5.300   % 19
Farsça          3.700    %13                        1.000  % 3,5
Batı dilleri      1.300     %4                         4.000  % 14,5
TOPLAM       29.000                                  27.800

  عکس روی جلد کتاب « در پنجاهمین سال جمهوریت ، زبان توسعه یافته و اختصاصی شده یمان »بقلم و تلاش خستگی ناپذیر پروفسور و ادیب نامدار ترکیه ای عمر آسیم آکسوی این جدول که در برگیرنده ی فاصله زمانی بین سال های 1901 میلادی تا 1969 میلادی می باشد بخوبی نشان می دهد که چگونه زبان و ادبیات ترکی عثمانی تحت تاثیر و نفوذ غیر قابل انکار دو زبان پارسی و عربی بوده است بطوری زبان عربی با حدود 13000 واژه نقشی 45 درصدی را به خود اختصاص داده است و زبان پارسی با حدود 3700 واژه نقشی 13 درصدی را دارا می باشد. و نیز مجموع زبان های غربی بخصوص انگلیسی و فرانسوی با حدود 1300 واژه نقشی 4 درصدی را بخود اختصاص داده است . این درحالیست که خود زبان ترکی با اختصاص تنها 11000 واژه نقشی در حدود 38 درصدی را از ترکیب 29000 واژه ای زبان ترکی عثمانی به خود اختصاص داده است. با ادامه روند ایزوله سازی و توسعه زبان ترکی که توسط جمهوری تازه تاسیس ترکیه به صورت جدی دنبال می گردید شاهد ظهور زبانی جدید با عنوان ترکی استانبولی هستیم . در این زبان جدید با وجود تغییر خط نوشتاری و نیز معادل سازی ها و جایگزینی کلمات ترکی با واژه های پارسی و عربی و کاهش میزان واژه های عربی و پارسی و بویژه واژه های پارسی شاهد حضور گسترده و حتی می توان گفت بدور از عقلانیت واژه های زبان های غربی بویژه فرانسوی هستیم. بطوری که با بررسی نتایج تحقیق پروفسور عمر آسیم آکسوی و تیم تحقیقاتیشان در سال 1969 میلادی بخوبی تغییرات مورد ذکر اعمال شده توسط  جمهوری ترکیه و بخصوص موسسه و انجمن زبان ترکی کشور ترکیه , در حوزه زبان و ادبیات ترکی استانبولی قابل مشاهده است. بر اساس این تحقیقات در سال 1969 میلادی زبان عربی با حدود 5300 واژه نقشی 19 درصدی را به خود اختصاص داده است و زبان پارسی با حدود 1000 واژه نقشی 3.5 درصدی را دارا می باشد. و نیز مجموع زبان های غربی بخصوص  فرانسوی با حدود 4000 واژه نقشی 14.5 درصدی را بخود اختصاص داده است که شاهد رشد فزاینده حضور واژه های غربی و بویژه فرانسوی در زبان جدید ترکی استانبولی هستیم . این درحالیست که خود زبان ترکی با اختصاص تنها 17500 واژه نقشی در حدود 64 درصدی را از ترکیب 27800 واژه ای زبان ترکی استانبولی را به خود اختصاص داده است. (1) در ادامه ی بحث و جهت آشنایی بیشتر با چگونگی و روند کاستن از واژگان پارسی و افزودن به واژگان زبان های غربی و بویژه زبان های انگلیسی و فرانسوی مراجعه خواهیم نمود به تحقیقی جامع در همین زمینه از پروفسور کامیله ایمر  «Kâmile İmer » بنام « تحقیقی بر اساس و پایه اختصاصی شدن زبان نوشتاری ترکی از آغاز انقلاب و تغییر زبان تا پایان سال 1965 میلادی » و نیز نام تحقیق به زبان ترکی استانبولی «  TÜRK YAZI DÎLÎNDE DİL DEVRİMİNİN BAŞLANGICINDAN 1965 YILI SONUNA KADAR ÖZLEŞME ÜZERİNE SAYIMA DAYANAN BİR ARAŞTIRMA» 

 
 بمنظور مشاهده بهتر تصویر بر روی آن کلیک نمائید

در این تحقیق گسترده و جامع پروفسور کامیله ایمر و تیم تحقیقاتیشان مکتوبات و منابعی نوشتاری را در سه گروه روزنامه ها و مجلات و کتاب های داستان مورد بررسی قرار داده اند که نتایج آن در پی خواهد آمد :   تصویر شماره یک : بررسی زبان نوشتاری روزنامه جمهوریت ترکیه از نظر درصد حضور واژگان پارسی و عربی و ترکی و زبان های غربی مابین سال های 1930 تا 1965 میلادی

 
بمنظور مشاهده بهتر تصویر بر روی آن کلیک نمائید

 مورد شماره دو : بررسی زبان نوشتاری روزنامه های اولوس , آکشام , میلیت , حریت ترکیه از نظر درصد حضور واژگان پارسی و عربی و ترکی و زبان های غربی مابین سال های 1930 تا 1965 میلادی

 
بمنظور مشاهده بهتر تصویر بر روی آن کلیک نمائید

تصویر شماره سه : بررسی زبان نوشتاری مجله های وارلیک , رسمی اویانیش , یدیگون ترکیه از نظر درصد حضور واژگان پارسی و عربی و ترکی و زبان های غربی مابین سال های 1930 تا 1965 میلادی

 
بمنظور مشاهده بهتر تصویر بر روی آن کلیک نمائید

تصویر شماره چهار : بررسی زبان نوشتاری مجله های یوجل و تورک دوشونجسی  ترکیه از نظر درصد حضور واژگان پارسی و عربی و ترکی و زبان های غربی مابین سال های 1930 تا 1965 میلادی

 
بمنظور مشاهده بهتر تصویر بر روی آن کلیک نمائید

تصویر شماره پنج : بررسی زبان نوشتاری رمان های معروفی از نویسندگان بنام ترکیه ای همانند سعید فایک ,  پیامی صفا , فالیح ریفکی آتای , ارهان حانجرلی اوغلی و ضیا عثمان صبا از نظر درصد حضور واژگان پارسی و عربی و ترکی و زبان های غربی مابین سال های 1930 تا 1965 میلادی

 
بمنظور مشاهده بهتر تصویر بر روی آن کلیک نمائید

تصویر شماره شش : بررسی زبان نوشتاری رمان های معروفی از نویسندگان بنام ترکیه ای همانند صلاحدین باتو , فحری جلال گک تولقا , احمد حمید تانپینار , سوت کمال یتکین از نظر درصد حضور واژگان پارسی و عربی و ترکی و زبان های غربی مابین سال های 1930 تا 1965 میلادی (2)

 
بمنظور مشاهده بهتر تصویر بر روی آن کلیک نمائید

با وجود همه تلاش های صورت گرفته در راستای ایزوله نمودن و کاهش حضور تاثیر گذار و پررنگ زبان و ادبیات پارسی در زبان تازه ایجاد شده ترکی استانبولی از سوی جمهوری تازه پا گرفته ترکیه و بخصوص موسسه زبان ترکی « türk dil kurumu » ترکیه  اما همچنان شاهد حضور و نقش تاثیر گذار زبان و ادبیات پارسی در همه حوزه های زبان و ادبیات ترکیه بویژه حوزه شعر هستیم. در جدید ترین بررسی انجام پذیرفته بر روی خزانه واژه انجمن و موسسه زبان ترکی کشور ترکیه که در پی خواهد آمد همچنان زبان پارسی با داشتن 1359 واژه کاربردی بعد از زبان های عربی و فرانسه بیشترین میزان واژه خارجی را در زبان ترکی استانبولی دارا می باشد. (3) Türk Dil Kurumu'nun güncel Türkçe sözlüğünde 14 bini yabancı kökenli kelime bulunuyor.
Arapça      6467 Fransızca     5253 Farsça        1359 İngilizce       485 Rumca        400 Almanca    98 İtalyanca       89 Latince      78 Yunanca       48  Rusça          44  İspanyolca    33  Ermenice    24 Soğdca        24  Slavca         24  Bulgarca    19 Macarca    9 İbranice       7
Toplam 14 bin

Hangi kelime hangi dilden?

ARAPÇA: Cumhuriyet, halk, devlet, hukuk, hürriyet, adalet, milliyet, vatan, şehit, akıl, aile, ahlak

FRANSIZCA: Laik, sos­yal, çevik, bürokrasi, televiz­yon, radyo, terör, abajur.

FARSÇA: Zengin, aferin, bahçe, bülbül, can, canan, abdest.

İTALYANCA: Politika, ga­zete, alaturka, banka, çapa, çimento, fabrika.

İNGİLİZCE: Bot, cips, fut­bol, hostes, e-mail, kariyer, lo­bi, linç.

RUMCA: Avlu, bezelye, domates, fener, zoka, çerez.

ALMANCA: Dekan, filinta, kuruş, otopark, şalter, vokal, panzer. در ادامه جهت مطالعه بیشتر در این زمینه و نیز بررسی نقش و حضور پرنگ زبان های خارجی بویژه زبان پارسی در شکل گیری و پرداخت زبان و ادبیات ترکی مجموعه ای از کتب ارزشمند اساتید بنام کشور ترکیه را خدمت همه پژوهندگان عزیز معرفی می نمائیم : http://web.deu.edu.tr/~ilyas/edebiyat/turkdilikaynakcasi.htm در پایان سخن ضمن تاکید مجدد بر تبادل مفاهیم و واژه ها مابین زبان های مختلف و بویژه زبان های موجود در کشور های همسایه لازم بذکر است بردار شارش ادبی و فرهنگی همواره از سوی ایران به سوی عثمانی جاری بوده است بطوری که ادبیات کلاسیک کشور ترکیه بویژه در حوزه شعر و نثر بیشترین تاثیر را از زبان و ادبیات پارسی پذیرفته است نکته ای که همواره مورد تاکید و قبول اندیشمندان برجسته حوزه ادبیات کشور ترکیه بوده است. با وجود همه تلاش های چند دهه اخیر بمنظور فیلتراسیون و ایزوله نمودن زبان و ادبیات ترکی از مفاهیم و واژگان پارسی اما همچنان شاهد حضور پر رنگ و غیر قابل انکار زبان و ادبیات پارسی در حوزه های مختلف زبان و ادبیات ترکی هستیم. در ادامه می پردازیم به نمونه های از آثار خط و شعر پارسی در حوزه ادبیات امپراطوری عثمانی و جمهوری ترکیه :   تصویر شماره یک : شعری پارسی به خط سلطان عبدالمجید امپراطور عثمانی

 

  تصویر شماره دو :  شعری پارسی به خط استاد مصطفی حلیم اوزیازی

 

  تصویر شماره سه : بیت شعری پارسی به خط استاد یساری زاده مصطفی عیزت

 

  تصویر شماره چهار : شعری پارسی به خط استاد حمید آیتاچ

 

  تصویر شماره پنج : شعری پارسی به خط استاد خلوصی افندی

 

  تصویر شماره شش :  شعری پارسی به خط استاد کمال باتانای

 

  تصویر شماره هفت : بیت شعری پارسی به خط استاد نجم الدین اکایای به سال 1372 هجری قمری

 

 

  تصویر شماره هشت : شعری پارسی به خط استاد محمود شاهین و تذهیب استاد ارسان پرچم

 

 

  تصویر شماره نه : شعری پارسی دیگری به خط استاد محمود شاهین بسال 1425 هجری قمری

 

  کلام آخر شعری پارسی از سلطان محمد فاتح عثمانی که به محض فتح استانبول و ورود به قصر بلارکما سروده است : (4)

بوم نوبت میزند بر طارم افراسیاب / پرده داری میکند در قصر قیصر عنکبوت

  داروک باران    منابع : _______________________________________ 1.   Cumhuriyetin 50. Yılında Gelişen ve Özleşen Dilimiz

Yayıncı: Türk Dil Kurumu
Basım yeri: Ankara
Basım Tarihi: 1973
Edition: 3. (Genişletilmiş)
Sayfa Sayısı: 94 s.
Ebat: 13x19
Açıklama:

İçindekilerden bazıları:
Dil ve Toplum
Dilimiz Kendini Arıyor
Örgütlü Çalışma Dil ve Devrimin Karşılaştığı Güçlükler
Verimleri Değerlendirme
 Dil Kurumunun Başarısı
Dil ile İlgili Olayların Tarihleri

Orijinal karton kapağında.  

 

   3.http://www.tdk.org.tr/index.php?option=com_gts&view=gts   4.http://lisanifarisi.com/category/farsca-divan-sahibi-osmanli-sultanlari/

/ 48 نظر / 3 بازدید
نمایش نظرات قبلی
بهمن

من 33 سال دارم اما اگر قرار بود به هونها و خزرها مرتب ی احترامی کنم شما حق داشتین مرا جوان که هیچ کودک خطاب کنید. شما با همان مطلبی که گفاین اسم همسر کوروش استر بود نشان دادی که هیچ منبعی را درست نخواندی[عصبانی] و در ضمن منبع من چاپ باکو و تل آویو نیست ( چرا که فقط عده ای یهودی اشکنازی داستان تخیلی پوریم که مربوط به استر همسر خشیارشاه و نه کوروش است قبول دارند). شما از یک طرف می گویید یهودیان بندگان خدایند. از سویی دیگر منکر کوروش و آریا می شوید. ناگهان کشف می کنید که چون گفته من نماینده اهورامزدا هستم پس قاتله بی رحمه. در اینجا نه به عنوان یک ایرانی غلاقه مند به کوروش که به عنوان یک مسلمان و یک انسان در برابر جعل و افترای شما واکنش نشان می دهم. شما نعوذبالله به بسیاری از سمبلهای دیگر کشورها توهین نمودین. بحث با آدم چنین سطحی فایده ندارد. خداوند پدر افراد وابسته به ینی مساوات را بیامرزد که در برابر حقیقت تسلیمند و رک می گوویند خواسته اشا مطرح شدن هست. اوغلان تو مشکلت نابرابری است. مشکلت مبارزه با فاشیست هست . چرا همه اش حرف خود را تکرار می کنی. عجب سئوالی پرسیدم . مگر حرفی دیگر در فکر شما وارد می شود!!!!

اتيلا

دوستان عزيز اگر ميخواهيم ملتي بزرگ وقدرتمند باشيم بايد ايران = همه اقوامي كه در داخل ايران زندگي ميكنند باشد و حس خودبزرگ بيني كذايي و دروغين بعضي افراد پذيرفته نيست . اگر ميخواهيم ملتي بزرگ باشيم بايد به همه ساكنان ايران احترام بگذاريم و حقوق انها را محترم بشماريم . اگر ميخواهيم كشوري قدرتمند باشيم نبايد همه سرمايه و نيرويمان را صرف تبليغ شخصي كه از قعر تاريخ بيرون كشيده شده بكنيم . اگر ميخواهيم حرفي در مقابل ساير كشورها براي گفتن داشته باشيم بايد كوروش پرستي زا بذاريم كنار . اگر ميخواهيم افتخاراتمان واقعي باشد نه كذايي بايد به سوي اينده برويم نه بر سر مزار كوروش وامثالهم اگر ميخواهيم ايران قدرتمند داشته باشيم بايد فقط از تاريخ عبرت بگيريم نه اينكه انرا تحريف كنيم و خودمان را فداي تاريخ تحريف شده بكنيم. زنده باد ايران

بهمن

"اگر ميخواهيم ملتي بزرگ باشيم بايد به همه ساكنان ايران احترام بگذاريم و حقوق انها را محترم بشماريم ." اول معنی این جمله را بفمم و بعد به مفاخر و فرزندان این و آب و خاک به جرم اینکه ترک نبودند توهین کن. اگر کوروش به لسان ترکی حرف می زد می شد سمبل و عشق این حضرت آقای فاشیست. مظلوم زبان ترکی که در بند این فرزندان حسود و بی معرفت شده است.

اتيلا

دوست عزيز بهمن جان توصيه اي براي شما جوان عزيز و باسواد دارم كه اميدوارم در اين مورد تاملي بكني بهمن جان ميهن پرستي و ميهن دوستي جداي از ناسيوناليسم و احساسات افراطي نسبت به يك شخص يا نظريه ميباشد . منافع ملي و نمادهاي ملي را نميتوان بر اساس نظريه هاي چند افراط گرا و نظريه هاي مشكوك و غير واقع استوار كرد . ريشه اتحاد ايران بر اساس كوروش پرستي و اريا پرستي نيست و بايد واقع بينانه به موضوعات نگاه كرد . شما جوان احساساتي كه در دانشگاه هم تشريف داريد و شايد در بعضي موضوعات تاثيري بر افكار جوانان اين ملت داريد بايد به چيزهاي متعالي تر و عاقلانه تر از اوهام و جعليات تكيه كنيد . زيرا كشور ما به چيزهاي واقعي و اصولي بيشتر نياز دارد . هميشه سربلندي و پيشرفت ايران را مد نظر داشته باش نه گروهي از ايرانيان را و يا نظرياتي كه خودت هم به شبهه اميز بودن انها اعتقاد داري . كوششهايت در سربلندي ايران باشد نه هخامنشيان و واژه موهوم اريا

بهمن

شما اول یاد بگیر به اعتقادات کسی توهین نکن و بعد پاتو در صحنه مقدس دانشگاه بگذار. هنوز نفهمیدی که مشکل من ترک بودن یا اصل 15 تم نیست. من می گم این توهین تو به کوروش هیچ کمکی به زبان ترکی نمی کنه و فقط و فقط با تکیه بر حسادت توئه. چه کسی گفته اتحاد ما فقط بر اساس کوروشه. من تو دهن کسی هم می زنم که به شهید بابک خرمدین ، ستارخان و شهدای جنگ تحمیلی هم بی احترامی کنه. شما احتمالاَ هیچ زمان یاد نگرفتی که به فرزندان آب و خاکت احترام بگذاری حرفهای من برایت عجیبه.

اتيلا

من به اعتقادات كسي توهين نميكنم ولي شما تحمل شنيدن عقايد ديگران و حقيقتهايي كه مخالف نظريات و پندارهاي شماست را نداريد . گفتن حقايق در مورد اريا و كوروش كمكي به زبان تركي نميكنه اينو خوب ميدانم اما كمك ميكنه به اين كه پروژه طولاني مدت دشمن را براي تجزيه و تفرقه و اختلافات قومي در ايران را از بين ببره . دغدغه من ايران است اما دغدغه شما شخص كوروش و خاخام منشهاست . متاسفانه بايد بگم كه شما حال و اينده كشور را فداي تاريخي اغشته به جعل و شبهه ميكنيد . بهتر است از تاريخ عبرت بگيريرد و تاريخ را در جهت اعتلاي كشور بكار گيريد نه سرمايه كشور را در جهت اعتلاي تاريخ . شايد اين دفعه نظر هگل درست از اب در نيايد و تكرار تاريخ باعث شود انچه زير چرخهاي ارابه تاريخ له ميشود منافع من و تو باشد . و شايد دشمنان ما از تكرار تاريخ قصد دارند حكومت خاخامها را در جهت خالي از سكنه كردن اسيا و دوباره چيني خاورميانه به كار گيرند .

بهمن

حكومت خاخامها را در جهت خالي از سكنه كردن اسيا و دوباره چيني خاورميانه به كار گيرند باز هم دروغی دیگر از کسی که دست دوستی به رژیم پلید بعثی داد؟ ثابت کن دوست من که رهتابی درست می گوید. این است منبع موثق شما!!!!

بهمن

زهنتابی از اعضای پیشین حزب توده که عمری را در جهت تفرقه بین اقوام ایرانی گذاشت بعد از اختلافتش با سایر اعضای حزب توده به عراق رفت. و درجه پرفسوری اش را از بعثی ها کسب نود. پناهیان دوست دیرنه اش بعدها به ایران بازگشت و اظهار ندامت نمود. در تابش ی نویسد که یونانیان به انتقام بابل تخت جمشید را آتش زدند. عجب ایشان آتن را بخشی از بابل می دانستند. شما انتظار داری که ما ایرانی ها توهین شما را بشونیم و به تو بگویی برادر باشد کوروش به جهنم بیا تو هر چه تو گویی. چطور است که آتبلا را سمیل مردانگی کنیم. اشتباه کردی آنکه گویی دوست من مناسب همنامت آتیلاست. اگر منابعت زهتابی . پورپیرا و غیاث مراد آبادی هستند که دیگر دم از وحدت نزن.

اتيلا

بسیاری از هموطنان در اذربایجان شرقی در شهرها ی اهر ورزقان هریس و روستاهای توابع و در روستاهای اطراف بستان اباد و حتی چند روستای اطراف تبریز در اثر زلزله جان خود را از دست داده اند " روحشان شاد " وبسیاری از هموطنان. عزیزان و خانه و کاشانه خود را از دست داده اند خدا یاور و کمک انها باشد . هموطنان عزیز ما در ان منطقه وسیع نیازمند یاری هستند .

بهمن

شما نگران نباش ما در حد بضاعت نوکر و کوچک هر گوشه ایرانیم. از همه جا ندای من هستم ایرانی اهری و هریسی به گوش می رسد. همه در فکریم. ما ایرانی هستیم برای هر هموطن چه اهل باستان و چه امروز ارزش قائلیم. هون یا مغول نیستیم. ترک و فارس برادرند. بعضی ها از این برادری حرصشان می گیرد عیب ندارد بیدار می شوند به وقت وداع. ما ملت ایران در همه وقت یک ملتیم چه به وقت شادی چه به وقت غم. دوستت دارم اهری. هریسی. ورزقانی. کلیبری. خون و مالم که قابلت ندارد. جان هم بخواهی می دهم.