بررسی زندگانی و اندیشه های این روشنفکر ایراندوست و آزادی خواه نام آور تبریزی به خوبی جایگاه فاخر او را در زمره اندیشه ورزان ناسیونایسم ایرانی نشان می دهد...او در زمانه ای به نشر آثار و اندیشه های آزادی خواهانه خود پرداخت که ایران در سال های پایانی استبداد ناصر الدین شاهی گرفتار بود و چون نمی توانست اندیشه های خود را در ایران نشر دهد به بادکوبه اران و شروان رفت و انجا بود که دیدگاه های ارزنده خود را خلق کرد...بررسی دیدگاه های طالبوف تبریزی نشان می دهد که به خوبی با اندیشه ترقی خواهی و گفتمان مدرن ناسیونایسم آزادی خواهانه غربی آشنا بود و سعی داشت با حفظ هویت فرهنگی ایرانی برتری های گفتمان مدرن سیاسی را در ایران فراگیر سازد..بدون آنکه لطمه ای به مبانی اصیل هویت فرهنگی ایرانی وارد آید...او به هیچ روی معتقد به کپی برداری سطحی از فرهنگ اجتماعی غربی نبود...هوشیارانه زیر ساخت های اجتماعی ایرانی را می دانست و بر این راستا سعی داشت مبانی مدرنی چون مشروطیت و آزادی اندیشه و تساوی انسانی و حق مالکیت آزاد و نظام قانون را با رعایت دقیق مولفه های فرهنگ و تمدن ایرانی هم راستا سازد..بر این اساس بود که او به قدرتمندی هویت ایرانی در تعاملات اجتماعی و اندیشه اصلاح طلبی باوری عمیق داشت و هر اصلاحی را بدون رعایت این نکته بنیادین بی حاصل و به ضرر آینده ایران می دانست..ناسیونالیسم ایرانی طالبوف آزادی خواهانه و بر خلاف پانترکیسم و پانعربیسم معاصر با او عاری از هرگونه سیاست های ضد انسانی و نژاد گرایانه بود...به راستی می توان او را یکی از پیشگامان اصولی ناسیونالیسم ایرانی و انسانی دانست که هیچ گاه بر مبانی بر تری طلبی قومی و نژادی استوار نشده است...آثار طالبوف گوناگون هستند و غالبا در حوزه اصلاح طلبی و جنبش بیداری ایرانی...سفینه طالبی یا کتاب احمد که در سال ۱۳۱۱ق در استانبول به چاپ رسیده است. موضوع کتاب اختراعات و اکتشافات دوران نویسنده است که به شکل گفتگو و مباحثه مولف با فرزند خیالی هفت ساله اش (احمد) نوشته شده است. در این کتاب مسائل علمی به زبانی قابل فهم عامه مطرح شده و از عقب ماندگی ایرانیان و پیشرفت اروپاییان سخن به میان میآید.

مسالک المحسنین که سفرنامه ای خیالی به قله دماوند است بصورت داستان، و در سال ۱۳۲۳ق در قاهره به چاپ رسیده است. طالبوف سعی کرده در قالب این سفرنامه خیالی، مصائب و معضلات سیاسی- اجتماعی دامنگیر مردم ایران را به تصویر بکشد. این کتاب نقش مهمی در نشر افکار آزادیخواهانه و شکل گیری تفکر مشروطه در ایران داشته است.

مسائل الحیات یا (جلد سوم کتاب احمد) که در سال ۱۳۲۴ق در تفلیس به چاپ رسید. این اثر نیز نویسنده با پسر خیالی خود (احمد) درباره علوم گفتگو می کند ولی در ادامه آن از مسائل سیاسی، حقوقی و اجتماعی صحبت به میان می آورد. فلسفه مشروطیت، لزوم توجه به حقوق اساسی و قانون مباحث اصلی این کتاب را تشکیل می دهد و طالبوف برای این که نمونه ای از قوانین اساسی را معرفی کند، با ترجمه ای از قانون اساسی ژاپن آن را به پایان می رساند.

ترجمه پندنامه مارکوس قیصر روم که آن را از نسخه روسی به فارسی برگردانده است و در چاپخانه اختر واقع در استانبول منتشرشده است.

رساله فیزیک حاوی اطلاعات مختصری ازعلم فیزیک است و به سال ۱۳۱۱ق در استانبول طبع شد.

نخبه سپهری که در واقع خلاصه ای است از کتاب ناسخ التواریخ در در سال ۱۳۱۰ق در استانبول به چاپ رسید.

ترجمه رساله هیئت جدیده که اثر معروف کامیل فلاماریون فرانسوی است در باره علم نجوم. طالبوف این اثر را از روی نسخه روسی به فارسی برگردانده و در سال ۱۳۱۲ق در استانبول انتشار یافته است.

ایضاحات در خصوص آزادی در این کتاب مفاهیم آزادی، مجلس شورای ملی و وظایف نمایندگان مجلس، قوانین آتیه ایران، مالیات و قانون اساسی مورد بحث قرار گرفته و به همت مجدالاسلام کرمانی، مدیر روزنامه ندای وطن، در سال ۱۳۲۵ق در تهران منتشر شده است.

سیاست طالبی این کتاب که مشتمل بر دو مقاله در باره علم سیاست است چند ماه پس از مرگ طالبوف در سال ۱۳۲۹ق به اهتمام حاجی سید ابراهیم، نماینده فارس، در تهران منتشر شد.

.طالبوف که نشر آثارش در ایران ممنوع بود با آغاز جنبش ملی مشروطت ایران از آن حمایت کرد و به دلیل روشن گری و محبوبیت میان مردم تبریز در نخستین مجلس شورای ملی به نمایندگی تبریز انتخاب شد..افسوس که بمباران مجلس طالبوف را مجال نداد که به ایران بازگردد و شاهد پاگیری اندیشه هایی باشد که سالها برای اسقرار آنها کوشیده بود..به هر روی نام طالبوف تبریزی که از سرخاب تبریز برخاسته بود بر تارک روشنفکری ایرانی خواهد درخشید ...و افتخاری بزرگ برای آذربایجان که همواره نخستین شارحان ایراندوستی غالبا از آن برخاسته اند...و کیست که منکر شود ناسیونالیسم آزادی خواه ایرانی همواره تساوی طلب و انسان مدار بوده و هیچگاه نگرشی برتری جویانه و استیلا طلبانه نداشته است...علی عجمی آذرابادگانی ایراندوست....از این لینک می توانید کتاب ارزشمند اندیشه های طالبوف تبریزی نوشته شادروان دکتر فریدون آدمیت را دانلود فرماییدhttp://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab325/ketab325_1.pdf http://www.ketabfarsi.org/ketabkhaneh/ketabkhani/ketab325/ketab325_2.pdf


 

/ 2 نظر / 17 بازدید
بوف کور

اگرممکنه چندتا از وبلاگهای پان ترکها و پان عربها را بهم معرفی کن منتظرم سپاس[گل]